İhbar Tazminatı ve İhbar Süreleri

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin önceden bildirim yapılmadan sona erdirilmesi hâlinde ödenen tazminattır (İş Kanunu m.17). Amaç, sözleşmesi sona eren tarafa yeni bir iş veya işçi bulması için süre tanımaktır.

İhbar süreleri

Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, ancak azaltılamaz.

Kimler ihbar tazminatı alabilir?

İşveren, belirsiz süreli sözleşmeyi haklı bir neden olmaksızın ve bildirim süresine uymadan feshederse, işçiye bu süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen de sona erdirebilir.

İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle haklı fesih yapılmışsa ihbar tazminatı doğmaz. Belirli süreli sözleşmelerde, süre sonunda sözleşme kendiliğinden sona erdiğinden ihbar tazminatı söz konusu olmaz.

İhbar tazminatı kıdem gerektirir mi?

Hayır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatı için bir yıllık çalışma şartı aranmaz. Altı aydan az çalışmış bir işçi de, sözleşmesi bildirimsiz feshedilirse iki haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı alabilir.

İstifa eden işçi ihbar süresine uymalı mı?

Evet. İhbar yükümlülüğü karşılıklıdır. İşçi haklı bir neden olmaksızın istifa ediyorsa, yukarıdaki sürelere uyarak bildirimde bulunmalıdır. Bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi, işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Haklı nedenle fesihte ise işçi bildirim süresine uymak zorunda değildir.

İş arama izni

Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İzin ücretli olup işçi isterse toplu olarak kullanabilir. İzin verilmezse veya eksik verilirse, işçi o süreye ait ücretin ödenmesini isteyebilir.

Hesaplama

İhbar tazminatı, kıdem tazminatında olduğu gibi giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; ancak kıdem tazminatı tavanı ihbar tazminatına uygulanmaz. İhbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.

Kötüniyet tazminatı

İş güvencesi kapsamında olmayan işçinin sözleşmesi, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirilmişse (örneğin işçinin şikâyetine misilleme olarak), işçi bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı isteyebilir.

Zamanaşımı ve dava yolu

İhbar tazminatı zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İhbar tazminatı genellikle kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarıyla birlikte talep edilir. Süreç için Bursa işçi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut dosyanız için bir avukatla görüşmeniz gerekir.